Stay Safe in Japan Update: 21/09/2018, 19:14


More Information

Sự lôi cuốn và cách lựa chọn

Sự lôi cuốn và cách lựa chọn "Sản phẩm sơn mài", sản phẩm nghệ thuật thủ công của Nhật Bản

2016.11.21 Đánh dấu

"Sản phẩm sơn mài" là 1 trong những loại sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Nhật Bản. Tôi xin giới thiệu về sự lôi cuốn, cách lựa chọn, cách sử dụng và phân biệt sản phẩm sơn mài chất lượng.

Người dịch NguyenThuy

Người viết kanako moriya

"Sơn mài" có nhiều loại

"Sơn mài" - sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Nhật Bản.

Các loại bát đĩa hay đồ dùng để trang trí được quét nhiều lớp sơn lên giấy hoặc các sản phẩm bằng gỗ.

Chất liệu sơn được dùng để quét lên đồ sơn mài là nhựa được lấy từ cây sơn mài. Tại Nhật Bản, người ta đã sử dụng chất liệu sơn này làm chất chống thối rữa, keo dính,...từ thời kỳ Jomon (cách đây khoảng 15,000 đến khoảng 2,300 năm trước), nhưng từ đó đến nay, sơn mài đã được sử dụng cho rất nhiều loại.

Ngày nay, người ta đã quét sơn lên cả những chất liệu khác ngoài gỗ ví dụ như thủy tinh, kim loại, vải,...hơn nữa còn được sử dụng để sản xuất ra các sản phẩm khác không chỉ với bát đĩa ví dụ như khay đựng, tủ, bút máy...

Trong bài viết này tôi xin giới thiệu với các bạn về sức lôi cuốn và cách sử dụng các sản phẩm sơn mài.

Sức lôi cuốn của sơn mài

shikki JAPAN

1.Cảm nhận về chất lượng thay đổi theo sử dụng

Đồ sơn mài là vật dụng thay đổi theo thời gian. Khi càng sử dụng thì bề mặt sản phẩm sẽ càng bóng đẹp, cùng với thời gian thì màu sắc cũng dần dần thay đổi. Có thể nói đồ sơn mài được tạo nên bởi việc sử dụng.

2.Vẻ đẹp mang tính cổ điển của Nhật Bản

shikki JAPAN

Kỹ thuật "Makie" tạo ra hoa văn trên đồ sơn mài bằng cách sử dụng bột vàng,...vẽ rất nhiều loại hoa có thể cảm nhận các mùa. Người ta còn vẽ trang trí một cách ngẫu nhiên lên mặt trong của nắp bát sơn mài. Cách thể hiện sự biến đổi của 4 mùa và coi trọng sự thay đổi của mùa như thế này chính là ý thức vẻ đẹp mang tính cổ điển của Nhật Bản.

3.Cảm nhận chất lượng do chất liệu thiên nhiên mang lại

shikki

Rất nhiều đồ sơn mài được sản xuất bằng cách quét nhiều lớp sơn mài lên chất liệu gỗ. Cảm nhận chất liệu đặc thù, sự tinh tế khi tiếp xúc chính là sức lôi cuốn chỉ có ở các đồ sơn mài, chỉ có ở các chất liệu thiên nhiên mà không thể cảm nhận được ở các sản phẩm công nghiệp khác.

Đồ sơn mài khó truyền nhiệt nên dễ cầm, đồ ăn cũng khó nguội lạnh hơn,...là những ưu điểm của đồ sơn mài.

3 Điểm lưu ý để phân biệt đồ sơn mài tốt

Đồ sơn mài là sản phẩm thủ công mỹ nghệ đã quen thuộc với người Nhật Bản nên các bạn có thể mua ở mọi nơi như nơi du lịch, siêu thị ở các thành phố,...

Tuy nhiên chắc hẳn các bạn sẽ muốn mua những loại có chất lượng tốt. Vì vậy tôi xin giới thiệu 3 điểm có thể kiểm tra để phân biệt đồ sơn mài tốt khi mua mà các bạn nên biết.

Điểm lưu ý 1. Chất liệu sử dụng là gì?

shikki JAPAN

Có nhiều loại chất liệu ví dụ như kim loại, nhựa, gỗ,...tùy thuộc vào việc sử dụng chất liệu nào mà sự cảm nhận về chất lượng và độ bền cũng khác nhau. Tất nhiên đồ sơn mài sử dụng chất liệu gỗ sẽ mang lại cảm giác mềm mại hơn khi sử dụng chất liệu nhựa, độ bền cũng lâu hơn.

Để chắc chắn về chất liệu, trước hết các bạn hãy kiểm tra xem có hiển thị sản phẩm hay không. Nếu sử dụng gỗ cây Tochi, Keyaki....thì sẽ được hiển thị là "Gỗ tự nhiên".

Điểm lưu ý 2. Sơn có thật không?

shikki JAPAN

Chất liệu sơn sử dụng trong đồ sơn mài có 3 loại là "Sơn Urushi", "Sơn Cashew" và "Sơn Urethane". Việc có phải sử dụng chất liệu sơn thật hay không cũng là 1 điểm lưu ý quan trọng. Sơn thật có đặc trưng là chất liệu bóng đẹp và độ bền cao. Mùi đặc thù của sơn Urushi sẽ khiến bạn không thích ngay.

Ngược lại, sơn cashew và urethane là loại sơn từ nhựa cây tổng hợp bao gồm cả thành phần ngoài thành phần thiên nhiên. Cảm nhận về độ cao cấp của chất liệu và thẩm mỹ không bằng sơn mài nhưng lại có ưu điểm là giá thành rẻ, chống tia tử ngoại và sấy khô, dễ mua. Nếu các bạn muốn mua đồ sơn mài có chất lượng tốt, sử dụng lâu bền dù đắt thì các bạn nên mua đồ sơn mài sử dụng sơn urushi, nếu các bạn muốn mua ngay và dễ dàng thì có thể mua các loại sơn khác.

3.Mức giá bao nhiêu?

Sự khác nhau về chất liệu, nước sơn,...sẽ khó nhận biết nếu bạn không có kinh nghiệm. Nếu ngay cả nhân viên cửa hàng cũng không biết về thông tin sản phẩm hoặc các sản phẩm không hiển thị chất lượng thì tiêu chí để phán đoán cuối cùng là "mức giá".

Điểm lưu ý khi phân biệt theo mức giá là "nắm được mức giá theo mỗi nơi sản xuất".

Phương thức sản xuất đồ sơn mài khác nhau rất nhiều tùy theo nơi sản xuất, vì vậy mức giá cũng khác nhau tùy theo nơi sản xuất đó. Ví dụ chiếc bát sơn mài Wajimanuri cần nhiều công sức trải qua rất nhiều công đoạn có giá trên 10,000 Yên, nhưng tùy nơi sản xuất mà các bạn có thể mua với giá khoảng 3,000 Yên.

Để nắm được mức giá của đồ sơn mài ở nơi đó thì các bạn nên đến các cửa hàng lâu đời. Nắm được giá thị trường tại đó để quan trọng là các bạn không mua phải những thứ có giá rẻ. Đặc biệt là những đồ sơn mài giá rẻ hay giá cao, các bạn hãy thử hỏi người bán hàng, có thể các bạn sẽ tìm thấy được sản phẩm mình thích với giá rẻ không ngờ.

Ngoài ra, việc lựa chọn sản phẩm có hiển thị "giấy chứng nhận truyền thống" để chứng minh rằng sản phẩm được sản xuất theo phương thức truyền thống hay đồ sơn mài có thể biết được tên tuổi của nhà sản xuất,...cũng là 1 cách mua được đồ sơn mài chất lượng. 

shikki JAPAN

「伝統証紙」のマーク

Cách sử dụng đồ sơn mài

Cuối cùng tôi xin giới thiệu cách sử dụng đồ sơn mài.

Lưu ý về sấy khô và tia tử ngoại

Sơn mài là sản phẩm thủ công yếu với tia tử ngoại và sấy khô. Để sử dụng lâu dài, điều quan trọng là "sử dụng định kỳ" và "để ở nơi không có ánh nắng trực tiếp". Nơi bảo quản tránh việc bị làm khô ví dụ như dưới kệ tủ, những nơi gần sàn nhà có độ ẩm cao.

Cũng có người cho rằng không nên rửa bằng nước rửa bát nhưng các bạn có thể rửa bằng nước rửa bát thật nhanh. Điều phải chú ý hơn cả là không để lưu lại nước. Sau khi rửa xong các bạn cần chú ý để không làm xước, đồng thời phải lau khô nước.

Cần tránh sử dụng trong lò vi sóng và máy rửa bát. Đồ sơn mài sẽ bị hỏng hoặc mất độ bóng, vì vậy các bạn cần lưu ý.

Đồ sơn mài có thể mua tại các cửa hàng bát đĩa, cửa hàng quà tặng hoặc siêu thị ở các địa điểm du lịch. Ngoài ra, các bạn còn có thể xem và mua trực tiếp tại "Hội chợ thủ công truyền thống Aoyama" ở Tokyo, là nơi trưng bày, bán sản phẩm thủ công truyền thống trên khắp nước Nhật mà tôi đã đến tìm hiểu trong bài viết này.

Nếu sử dụng đúng cách, đồ sơn mài có thể lưu giữ đến mấy chục năm sẽ rất phù hợp làm quà tặng lưu niệm cho chuyến du lịch. Các bạn hãy thử tìm kiếm sản phẩm yêu thích của mình nhé.


Nơi hợp tác
Hội chợ sản phẩm thủ công truyền thống Aoyama  Chikako Sasaki
Nghệ nhân thủ công mỹ nghệ truyền thống sơn mài Kagawa Mitsuo Watanabe

Thông tin trong bài viết này được thu thập và biên soạn tại thời điểm viết bài. Các thông tin về nội dung hay mức giá của sản phẩm, dịch vụ có thể thay đổi sau khi bài viết được đăng tải. Vì vậy các bạn hãy lưu ý xác nhận lại trước khi đi.

Chủ đề liên quan