ดื่มด่ำกับศิลปะและธรรมชาติอันยิ่งใหญ่ของเกาะอาวาจิในงาน Awaji Flower Expo 20th Anniversary Flower Green Fair!

คาตาโอกะเบียวบุ ร้านทำฉากบังตาญี่ปุ่นหนึ่งเดียวในโตเกียว

福島

แปลโดย Himawari Noriko

เขียนโดย Jacky Chen

ไม่ไกลจากโตเกียวสกายทรีมีร้านคาตาโอกะเบียวบุ ร้านทำฉากบังตาญี่ปุ่นเก่าแก่ที่ปัจจุบันหาได้ยากมาก ดาราสาวอิชิฮาระ ซาโตมิก็เคยมาถ่ายโฆษณาท่องเที่ยวโตเกียวของ Tokyo Metro ด้วย มาซื้อหาและทดลองทำเบียวบุสวยๆ แบบญี่ปุ่นกัน!

ช่างทำเบียวบุ ผู้สืบทอดศิลปะแบบดั้งเดิม

充滿日本之美的屏風就在這!東京向島・片岡屏風店

เบียวบุคือฉากบังตาที่ใช้สำหรับกั้นแบ่งพื้นที่หรือใช้ตกแต่งห้องมาตั้งแต่สมัยก่อน ในครั้งนี้เรามีโอกาสมาพูดคุยเรื่องขั้นตอนการทำเบียวบุกับคุณคาตาโอกะ โคโตะ ผู้สืบทอดรุ่นที่ 3 ของร้านคาตาโอกะเบียวบุ (Kataoka Byoubu) ร้านทำฉากบังตาเบียวบุหนึ่งเดียวในโตเกียว มีช่างฝีมือประจำอยู่ 10 คน คอยสร้างสรรค์ฉากเบียวบุแสนงาม ร้านตั้งอยู่ในซอยเล็กห่างจากโตเกียวสกายทรี (Tokyo Skytree) แค่เพียง 1 นาทีเท่านั้น

คุณคาตาโอกะมีทรงผมและการเจาะหูที่ดูมีสไตล์แตกต่างจากภาพลักษณ์ของช่างฝีมือที่จินตนาการเอาไว้พอสมควร แต่เมื่อเริ่มพูดถึงเรื่องงานขึ้นมา ก็สัมผัสได้ถึงอารมณ์และบุคลิกที่สมกับเป็นช่างฝีมือจริงๆ

คุณคาตาโอกะทำงานเป็นช่างเบียวบุมา 7 ปีแล้ว ก่อนหน้านั้นระหว่างที่มีโอกาสไปเรียนต่อระยะสั้นที่อเมริกา เขาเริ่มรู้สึกได้ถึงความสำคัญของกิจการทำเบียวบุของครอบครัวซึ่งก็เป็นหนึ่งในวัฒนธรรมดั้งเดิมของญี่ปุ่น และตัดสินใจที่จะสืบทอดกิจการของร้านต่อ

กิจการร้านคาตาโอกะเบียวบุที่สืบทอดมานานกว่า 70 ปี

片岡屏風店

กิจการของร้านคาตาโอกะเบียวบุเริ่มขึ้นที่นี่ มุโคจิมะ (Mukojima) ในเขตซุมิดะของโตเกียวตั้งแต่ปี 1946 หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุด ในยุคนั้นส่วนใหญ่จะทำฉากกั้นที่เรียกว่าเซคคุเบียวบุ (Sekku Byoubu) เน้นใช้สำหรับงานเทศกาลต่างๆ ของญี่ปุ่น เช่น เทศกาลเด็กผู้หญิง (Hinamatsuri) และเทศกาลวันเด็กผู้ชาย (Tango no Sekku) นอกจากนี้ยังทำคิงเบียวบุ ฉากปิดทองคำเปลวสำหรับใช้ในงานเฉลิมฉลองอย่างงานแต่งงานและงานเลี้ยง

เบียวบุที่อยู่ในชีวิตประจำวันมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบต่างๆ ไปตามยุคสมัย ปัจจุบันมีการทำเบียวบุตามสั่ง (made to order) ซึ่งเป็นการนำชุดกิโมโน รูปถ่าย ภาพวาด และอื่นๆ มาตกแต่งบนเบียวบุ

คุณภาพและความงามของฉากเบียวบุที่นี่ได้รับการยอมรับจากเรียวกังและโรงแรมต่างๆ เช่น ซาวาโนะยะเรียวกัง (Sawanoya Ryokan) หนึ่งในเรียวกังที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวก็เลือกใช้เบียวบุของที่นี่ตกแต่งผนังเช่นกัน

石原さとみ一日券

ภาพคุณอิชิฮาระ ซาโตมิ (Ishihara Satomi) นักแสดงสาวชาวญี่ปุ่นที่อวดโฉมในชุดกิโมโนงดงามหน้าเบียวบุบนป้ายโฆษณารถไฟใต้ดินโตเกียวเมโทรจากโฆษณาชุด Find my Tokyo ตอนสถานีรถไฟโอชิอาเกะ โตเกียวสกายทรี (Oshiage Station 'SKYTREE') บนสายฮันโซมง (Hanzomon Line) ก็มาถ่ายกันที่ร้านคาตาโอกะเบียวบุนี่แหละ

เทคนิคทำเบียวบุที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น

充滿日本之美的屏風就在這!東京向島・片岡屏風店

คุณคาตาโอกะช่วยอธิบายขั้นตอนการทำเบียวบุให้เราฟัง โดยบอกว่ามีทั้งหมด 5 ขั้นตอน ก่อนอื่นคือการทำโครงไม้

โครงไม้สนญี่ปุ่นประกอบเข้าโครงโดยไม่ใช้ตะปูเหล็ก จากนั้นจึงนำกระดาษญี่ปุ่นที่แช่น้ำให้ขยายตัวดีมาทากาวแป้งเปียกแล้วปะทับบนโครงเพิ่มความแข็งแรง รวมเรียกขั้นตอนนี้ว่าโฮเนะ ชิบาริ (การมัดโครง)

充滿日本之美的屏風就在這!東京向島・片岡屏風店

เมื่อกาวแห้งดีแล้วถึงจะเริ่ม 3 ขั้นตอนต่อไป ได้แก่ มิโนะฮาริ (การติดกระดาษไล่ระดับให้คาบเกี่ยวซ้อนกัน เหมือนเวลาทำเสื้อฟางกันฝนมิโนะ) มิโนะโอซาเอะ (การใช้แปรงไล่อากาศทำให้กระดาษติดเรียบแน่น) และ ฟุคุโระฮาริ (การติดกระดาษทับหน้า) แต่ละชั้นของกระดาษญี่ปุ่นที่ติดไปก็ยิ่งช่วยเสริมความแข็งแรงให้กับฉากเบียวบุทั้งบาน

日本傳統之美就在這!東京晴空塔旁的「片岡屏風店」

ภาพการทำงานของช่างเบียวบุ / Picture courtesy of KATAOKA BYOUBU

ขั้นตอนสุดท้ายคือการปิดทองคำเปลว เงินเปลว ติดภาพ รูปถ่าย หรือของประดับอื่นๆ ก็เป็นอันเสร็จ

日本傳統之美就在這!東京晴空塔旁的「片岡屏風店」

ภาพการทำงานของช่างเบียวบุ / Picture courtesy of KATAOKA BYOUBU

คุณคาตาโอกะบอกว่าเวลาที่ติดกระดาษญี่ปุ่น ต้องมีการปรับปริมาณน้ำและความเข้มข้นของกาวแป้งเปียกไปตามฤดูกาล สภาพอากาศ ความชื้น และวัสดุที่ใช้ด้วย ซึ่งของอย่างนี้กำหนดตายตัวไม่ได้ ประสบการณ์เลยสำคัญมาก

ลองทำคาราคุริเบียวบุอันจิ๋ว

屏風

เขตซุมิดะเป็นที่รู้จักกันมานานว่าเป็นเมืองแห่งช่างและงานฝีมือ มีโรงงานเล็กๆ มากมายซึ่งผลิตงานฝีมือแบบดั้งเดิมที่สืบทอดต่อกันมาตั้งแต่สมัยเอโดะ โรงงานผลิตนาฬิกาและสบู่ก็มีมาตั้งแต่สมัยเมจิ โรงงานหลายแห่งเปลี่ยนส่วนหนึ่งของโรงงานให้เป็นสตูดิโอและพิพิธภัณฑ์ขนาดเล็ก เพื่อให้ผู้คนได้มาสัมผัสกับเทคนิคศิลปะและผลิตภัณฑ์ดั้งเดิมที่สืบทอดกันมาตั้งแต่อดีตได้ง่ายขึ้น

日本傳統之美就在這!東京晴空塔旁的「片岡屏風店」

ที่ร้านคาตาโอกะเบียวบุก็มีกิจกรรมทำคาราคุริเบียวบุ (Karakuri Byoubu) ราคาไม่รวมภาษีคนละ 3,300 เยน สำหรับกลุ่มตั้งแต่ 10 คนขึ้นไปและจองล่วงหน้า

คาราคุริเบียวบุเป็นเบียวบุกลที่เปิดปิดได้รอบด้านแบบที่อิชิฮาระ ซาโตมิลองทำในหนังโฆษณาเลย กิจกรรมรองรับภาษาญี่ปุ่นและอังกฤษ

ซื้อของฝากของที่ระลึก

充滿日本美的屏風就在這!東京向島・片岡屏風店

มุมหนึ่งของร้านมีเบียวบุขนาดเล็กใหญ่และสินค้าจากกระดาษญี่ปุ่นให้เลือกมากมาย ใกล้ๆ กับร้านมีที่ทำการไปรษณีย์ด้วย ซื้อเสร็จจะส่งส่งพัสดุไปต่างประเทศเลยก็ได้

充滿日本之美的屏風就在這!東京向島・片岡屏風店

หนึ่งในเบียวบุที่ร้านคาตาโอกะเบียวบุทุ่มเทฝีมือทำขึ้นคือโฮคุไซเบียวบุ ที่ประดับด้วยภาพพิมพ์ลายทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาไฟฟูจิอันโด่งดังของจิตรกรอุคิโยะเอะ คัตสึชิกะ โฮคุไซ มีจำหน่ายที่ร้านค้าภายในพิพิธภัณฑ์ซุมิดะโฮคุไซ (Sumida Hokusai Museum) ด้วย

หนึ่งในนั้นคือภาพภูเขาไฟฟูจิกับคลื่นยักษ์แบบข้างบนนี้ที่หลายคนต้องเคยเห็นผ่านตากันมาแล้วแน่ๆ

ไปตามหาความงามแบบดั้งเดิมของญี่ปุ่นกัน

ถ้ากำลังมองหาของฝากหรือของที่ระลึกขนาดกะทัดรัดและเต็มไปด้วยเสน่ห์แบบญี่ปุ่นๆ ลองมาดูเบียวบุสวยๆ จากฝีมือช่างที่ร้านคาตาโอกะเบียวบุกันได้

เอาไปวางประดับในบ้านก็เพิ่มความเก๋แบบญี่ปุ่น มองดูทีไรต้องนึกถึงทริปเที่ยวแสนสนุกในโตเกียวอย่างแน่นอน

เนื้อหาในบทความนี้อ้างอิงจากการเก็บข้อมูลในช่วงเวลาที่เขียนบทความ อาจมีการเปลี่ยนแปลงของรายละเอียดสินค้า บริการ ราคาในภายหลังได้ กรุณาตรวจสอบกับสถานที่นั้นอีกครั้งก่อนการไปใช้บริการ